Wettelijke betalingstermijnen in Nederland

Elke ondernemer kent het gevoel: je hebt geleverd, je factuur staat klaar, maar het geld blijft uit. Soms zijn dat simpelweg slordigheid of administratieve vertragingen. Soms is het structureel en dan helpt het om te weten wat de wet zegt, en wat je op basis daarvan kunt eisen.

Dit artikel legt uit hoe wettelijke betalingstermijnen in Nederland werken, wanneer je automatisch recht hebt op rente, en hoe je jezelf beter beschermt zonder de relatie met je klant te beschadigen.

Wat is de wettelijke betalingstermijn?

De basisregel is simpel: als je geen betalingstermijn afspreekt, geldt automatisch 30 dagen. Dat staat in artikel 6:119a van het Burgerlijk Wetboek, en het geldt voor handelstransacties; dus tussen bedrijven onderling en tussen bedrijven en overheidsinstanties.

Die 30 dagen beginnen niet op de factuurdatum, maar op de dag nadat je klant de factuur heeft ontvangen. Dat klinkt als een detail, maar het kan bij betwisting juridisch cruciaal zijn. Stuur facturen daarom aangetekend of per e-mail met leesbevestiging als je verwacht dat de betalingsdatum ooit een discussiepunt wordt.

Wanneer loopt de termijn precies?

Bij handelstransacties geldt: de termijn loopt vanaf de dag ná ontvangst van de factuur. Is de ontvangstdatum onduidelijk, dan telt de dag na levering als startpunt. Staat er geen termijn in het contract en verstuur je de factuur ná levering? Dan telt de dag na levering.

Betalingstermijnen per klanttype

Niet iedereen mag dezelfde termijnen hanteren. De wet maakt onderscheid op basis van wie de debiteur is.

MKB aan MKB

Twee mkb-bedrijven mogen onderling een termijn van maximaal 60 dagen afspreken, maar alleen als dat uitdrukkelijk en schriftelijk is vastgelegd en de termijn niet onredelijk bezwarend is voor de crediteur. Spreek je niets af, dan geldt automatisch 30 dagen.

Grootbedrijf aan MKB en ZZP

Hier is de wet strikt: maximaal 30 dagen, geen uitzonderingen. Dat is geregeld bij de wetswijziging van 1 juli 2022. Iedere contractuele afspraak die langer is, is van rechtswege nietig: de termijn valt terug naar 30 dagen en over de overschrijding is direct wettelijke handelsrente verschuldigd.

Wanneer is een bedrijf een grootbedrijf? De wet hanteert de criteria uit het jaarrekeningenrecht. Een onderneming geldt als groot als ze op twee opeenvolgende balansdata aan minimaal twee van de volgende drie voorwaarden voldoet:

• Balanstotaal van meer dan € 20 miljoen
• Netto-omzet van meer dan € 40 miljoen
• Gemiddeld meer dan 250 werknemers in dienst

Let op: bij groepsmaatschappijen wordt de hele groep meegeteld, niet alleen de juridische entiteit op de factuur. Een dochteronderneming van een groot concern is dus ook een grootbedrijf in de zin van de wet.

Overheidsinstanties

Overheden zijn al sinds 2013 wettelijk verplicht om binnen 30 dagen te betalen. In uitzonderlijke gevallen mag dit worden uitgebreid tot 60 dagen, maar dan moet de overheidsinstantie dat uitdrukkelijk motiveren. In de praktijk presteren ministeries en provincies redelijk; gemeenten laten regelmatig steken vallen.

Consumenten en particulieren

Voor facturen aan consumenten bestaat er geen wettelijke maximumtermijn. De wet zegt alleen dat de termijn “redelijk” moet zijn. In de praktijk wordt 14 of 30 dagen als gebruikelijk beschouwd. Hangt je verdienmodel af van particulieren, dan is het verstandig dit expliciet op te nemen in je algemene voorwaarden.

Contractuele afwijkingen: wat mag en wat niet

Je mag kortere termijnen afspreken, zoals 7, 14 of 21 dagen. Deze zijn allemaal geldig, ook voor consumenten. Langere termijnen zijn een ander verhaal.

Bij B2B-transacties tussen twee mkb-bedrijven mag je schriftelijk een termijn tot 60 dagen afspreken, mits dat niet onredelijk is voor de crediteur. Bij grootbedrijf–mkb is elke termijn boven 30 dagen nietig, zoals eerder beschreven.

Algemene voorwaarden vs. contract

Staat in je algemene voorwaarden een termijn van 14 dagen, maar heeft de klant mondeling of per e-mail een andere termijn bedongen? Dan prevaleert de individuele afspraak, tenzij je algemene voorwaarden uitdrukkelijk van toepassing zijn verklaard en de klant ze heeft ontvangen. Zorg dus altijd dat je algemene voorwaarden zijn geaccepteerd vóór of bij het sluiten van de overeenkomst.

Early payment discount

Je mag klanten een korting aanbieden bij vroege betaling, de zogeheten skonto-regeling. Klassieke formulering: “2% korting bij betaling binnen 10 dagen, anders netto 30 dagen.” Dit is juridisch volledig geldig en kan je cashflow aanzienlijk verbeteren. Leg het schriftelijk vast in de overeenkomst of op de factuur.

Als de termijn wordt overschreden

Verzuim treedt automatisch in bij B2B

Bij handelstransacties hoef je je klant na het verstrijken van de betalingstermijn geen aparte aanmaning te sturen om hem in verzuim te laten raken. Zodra de termijn is verstreken, is de wettelijke handelsrente automatisch verschuldigd. Geen ingebrekestelling nodig.

Bij consumenten werkt het anders: daar moet je eerst een correcte aanmaning sturen — de zogeheten WIK-brief — voordat je rente en incassokosten kunt vorderen.

Stap 1: betalingsherinnering

Stuur bij zakelijke klanten een vriendelijke betalingsherinnering, al is dat wettelijk niet verplicht. Het helpt de relatie intact te houden en geeft je later een sterker dossier als het toch escaleert.

Stap 2: aanmaning met kosten

Bij de tweede herinnering vermeld je expliciet dat je incassokosten en rente in rekening gaat brengen. Bij consumenten is dit de verplichte 14-dagensbrief (WIK-brief): zonder deze brief kun je later geen incassokosten vorderen.

Stap 3: incasso of deurwaarder

Blijft betaling uit, dan geef je de vordering uit handen. Bij een goed gedocumenteerd dossier — bewijs van levering, factuur, aanmaningen — is de kans op succes groot.

Stap 4: gerechtelijke procedure

Via de kantonrechter (vorderingen tot € 25.000) of de civiele rechter kun je een betalingsveroordeling afdwingen. De proceskosten zijn voor de verliezende partij.

Wettelijke handelsrente: hoeveel mag je rekenen?

Als een zakelijke klant te laat betaalt, loop je niet alleen het geld mis, je loopt ook rente mis. De wet compenseert dat via de wettelijke handelsrente.

Actuele percentages (2026):

• B2B (handelstransacties): 10,15% per jaar (geldig vanaf 1 juli 2025)
• B2C (consumenten): 4% per jaar (geldig vanaf 1 januari 2026)

De handelsrente wordt halfjaarlijks vastgesteld op basis van de herfinancieringsrente van de ECB plus 8 procentpunten. Bij wisselende percentages bereken je per tijdvak apart.

Rekenformule:

Rente = hoofdsom × rentepercentage × aantal dagen te laat / 365

Voorbeeld: Een zakelijke klant betaalt een factuur van € 10.000 precies 45 dagen te laat.

€ 10.000 × 10,15% × 45 / 365 = € 125,14

Dat is geen symbolisch bedrag meer. Bij langlopende achterstanden loopt het verder op, want na één jaar mag je rente over de rente berekenen (artikel 6:119a BW). Bij een openstaande vordering van € 25.000 groeit de schuld na drie jaar met ruim € 8.400 uitsluitend door rente.

Incassokosten

Naast rente heb je ook recht op vergoeding van incassokosten. De hoogte is geregeld in de Wet normering buitengerechtelijke incassokosten (WIK) en werkt via een degressieve staffel:

Voorbeeld: Openstaande vordering van € 5.000:

• 15% over € 2.500 = € 375
• 10% over € 2.500 = € 250
• Totaal: € 625

Belangrijk verschil B2B vs. B2C: Bij zakelijke debiteuren zijn incassokosten direct verschuldigd zodra de betalingstermijn is verstreken, zonder aanmaning. Bij consumenten moet je eerst de 14-dagenbrief hebben verstuurd; doe je dat niet, dan vervallen de incassokosten.

Vijf blinde vlekken van ondernemers

1. De factuur betwisten stopt de termijn niet automatisch

Als je klant zegt dat hij de factuur betwist, loopt de betalingstermijn gewoon door, tenzij de betwisting gegrond is. Een klant die pas na het verstrijken van de termijn met bezwaren komt, is al in verzuim. Zorg dat je altijd schriftelijk bewijs hebt van levering en akkoord.

2. Algemene voorwaarden zijn alleen geldig als ze zijn aanvaard

Een betalingstermijn in je algemene voorwaarden helpt je niets als je klant ze nooit heeft ontvangen of geaccepteerd. Verwijs expliciet naar je algemene voorwaarden bij het sluiten van de overeenkomst én bij elke factuur, en bewaar bewijs van die verwijzing.

3. Je mag de verjaringstermijn niet vergeten

Wettelijke handelsrente verjaart na vijf jaar. Je kunt dus ook voor oudere facturen rente vorderen, mits je tijdig actie onderneemt. Wacht je te lang, dan is de vordering verjaard en kun je niets meer.

4. Buitenlandse klanten, Nederlandse wet

Levert een Nederlands mkb-bedrijf aan een buitenlandse afnemer? Dan geldt in principe het recht dat partijen hebben afgesproken. Is er niets afgesproken, dan kan de EU-richtlijn Late Betalingen (2011/7/EU) van toepassing zijn: die hanteert vergelijkbare termijnen als de Nederlandse wet. Leg dit altijd contractueel vast als je internationaal actief bent.

5. Een groot bedrijf dat te laat betaalt is zelf aansprakelijk voor rente

Als jij als mkb’er levert aan een groot bedrijf en zij betalen na 30 dagen — ook al staat er in hun inkoopvoorwaarden 60 dagen — heb je automatisch recht op wettelijke handelsrente over de overschrijding. Je hoeft dat niet eens apart op te eisen bij de factuur; het recht ontstaat van rechtswege.

Zo voorkom je betalingsproblemen

Vooraf:

• Leg de betalingstermijn altijd schriftelijk vast, in het contract of op de offerte
• Verwijs expliciet naar je algemene voorwaarden en bewaar bewijs van aanvaarding
• Voer bij nieuwe zakelijke klanten een kredietcheck uit (KvK, Dun & Bradstreet)
• Overweeg een aanbetaling van 30–50% bij grote opdrachten

Op de factuur:

• Vermeld de uiterste betaaldatum expliciet (niet “30 dagen”, maar “uiterlijk te betalen vóór [datum]”)
• Voeg toe dat bij overschrijding wettelijke handelsrente en incassokosten worden berekend
• Stuur de factuur per e-mail én bewaar de verzendbevestiging

Bij overschrijding:

• Stuur dag 31 een vriendelijke herinnering (zakelijk)
• Stuur dag 45 een formele aanmaning met vermelding van incassokosten en rente
• Geef de vordering bij uitblijven van betaling tijdig uit handen

Veelgestelde vragen over wettelijke betalingstermijnen

Mag ik een betalingstermijn van 7 of 14 dagen hanteren? Ja. Er is geen wettelijk minimum voor betalingstermijnen. Je mag zelfs directe betaling of betaling vooraf eisen, mits dit redelijk is en de klant dit accepteert.

Wat als er geen betalingstermijn is afgesproken? Dan geldt automatisch de wettelijke termijn van 30 dagen na ontvangst van de factuur.

Kan ik een betalingstermijn met terugwerkende kracht aanpassen? Nee. Eenzijdig aanpassen mag niet. Je hebt altijd overeenstemming van de andere partij nodig.

Geldt de 30-dagenregel ook als mijn klant de factuur later heeft ontvangen? Ja, de termijn loopt vanaf ontvangst, niet vanaf de datum op de factuur. Stuur je factuur dus zo snel mogelijk na levering.

Mag ik als groot bedrijf ook 30 dagen termijn hanteren bij andere grote bedrijven? Ja. De 30-dagenlimiet geldt alleen bij grootbedrijf als schuldenaar en mkb als schuldeiser. Tussen twee grote bedrijven onderling gelden geen bijzondere beperkingen boven de standaard 30-dagenregel.

Meer hulp nodig?

Heb je te maken met een hardnekkige wanbetaler, een geschil over een contractuele betalingstermijn, of wil je je algemene voorwaarden juridisch waterdicht maken? Een advocaat gespecialiseerd in contractenrecht of incasso kan je helpen om je rechten effectief af te dwingen en verdere schade te voorkomen.